Reis naar Friedrichstadt groot succes

De reden waarom de reis is georganiseerd was dat kort na de Dordtse Synode, 400 jaar geleden, de Goudse, Remonstrantse dominee Harboldus Thombergen, na zijn verbanning uit de Zeven Provinciën, naar Friedrichstadt is uitgeweken. Dit geschiedde in 1621, ten tijde van de stichting en opbouw van de stad, die nog steeds veel Nederlandse invloeden kent. De reis is georganiseerd door de Remonstranten van de Federatie Gouda en die van Waddinxveenmet de hulp van de reisorganisatie Historizon uit Veenendaal. Marlies Segers van Historizon begeleidde de reis op vakkundige en humoristische wijze.

Reis naar Friedrichstadt
Op vrijdag, 20 september 2019, stapten in Gouda 40 deelnemers, veelal afkomstig van de Federatie Gouda en de Remonstrantse Gemeentes van Waddinxveen, Haarlem en Rotterdam in een bus van de firma Munckhof . In Amersfoort stapten nog eens 12 voornamelijk Remonstranten uit Amersfoort, Utrecht, Baarn en Noordwijkerhout in. Twee deelnemers zijn per auto naar Friedrichstadt gereisd, omdat ze maandagmorgen terug in Nederland moesten zijn.
Na een korte stop bij Apeldoorn in verband met een chauffeurswissel, hebben we bij de grens een iets langere stop gemaakt. Daar ontwikkelden zich al de eerste intergemeentelijke contacten tussen de deelnemers. Onderweg vertelde chauffeur Theo etenswaardigheden van streken en steden waar we door of langs reden. Na het eten van de royale en goedverzorgde lunchpakketten in de bus , kregen we de gelegenheid om Osnabrück te verkennen. Vooral de romaans-gotische domkerk werd door velen van ons bezocht, vooral omdat Theo het voor elkaar kreeg de bus vlakbij de domkerk te parkeren. De algemene indruk was dat iedereen verrast was over wat er allemaal was te zien in

Na een lange rit naar Friedrichstadt, waarbij het verwachte oponthoud door files bij Hamburg gelukkig meeviel, kwamen we om ca. 19.30 h in Friedrichstadt aan. Vanaf de parkeerplaats, waar de bus kon worden gestald, was het een klein eindje lopen door duister Friedrichstadt naar Ringhotel Aquarium Boddinger. Daar werden de kamers verdeeld door de staf van het hotel. Het voorlezen van de namen hadden ze beter aan een Nederlander kunnen overlaten, want de namen waren vaak amper te verstaan. Na een korte tijd voor installatie in hun kamers, moesten de deelnemers plaatsnemen in het restaurant, waar hun een uitstekende maaltijd werd geserveerd.

Verblijf in Friedrichstadt
De volgende ochtend werd verzameld op de nabijgelegen Markt, waar een poging werd gedaan de wat minder ambulante deelnemers te scheiden van degenen die wel goed ter been waren. Omdat vrijwel niemand zich bij de eerste groep vond horen, werd een hergroepering gemaakt, waarna onder leiding van twee gidsen een stadswandeling werd gemaakt. Dat een stadje van 2500 inwoners zo veel beziens- en wetenswaardigheden kan hebben verbaasde iedereen. Zo werden o.a. de Remonstrantse kerk en de voormalige synagoge bezocht en tal van prachtig gerestaureerde huizen bekeken en was er na afloop de gelegenheid het stadsmuseum met de Mennonitenkapel te bezoeken.
Na een uitstekende lunch in het Ringhotel, liepen we naar de afvaartplek van de rondvaartboot. Met prachtig weer werd een rondvaart gemaakt door de grachten van Friedrichstadt en over de rivier de Treene.

Dat er veel over de stad te vertellen is, wist de schipper tot uiting te brengen door een uur lang aan één stuk door in het Duits en monotoon zijn verhaal te vertellen. Dat was een aantal van ons toch te veel en die dommelden in de warme zon weg.
De Remonstrantse kerkenraad van Friedrichstadt had georganiseerd dat, in verband met onze komst, laat op deze middag een feestconcert werd gegeven in de Remonstrantenkirche. Hierin werd door een trio muziek ten gehore gebracht van Nederlandse componisten uit de vroege barok. Tussen de muziekstukken door gaven de spelers uitleg over de componisten en over de door hen bespeelde instrumenten: de luit, de theorbe, verschillende viola’s da gamba en vier blokfluiten.

Na afloop werden we door de kerkenraad en andere gemeenteleden en -vrienden, waaronder de burgemeester Frau von Lübke ontvangen in een naburig, schitterend pand met een borrel en hapjes. Hierbij hield voorzitter Christian Büddig een geestige en warme welkomsttoespraak. In verband met het mooie weer verkozen velen buiten van de sekt te genieten.
De dag werd besloten met een diner in het Ringhotel. Onder licht protest werd gevraagd om op dezelfde plaats als de avond tevoren te gaan zitten. Men had liever eens met andere tafelgenoten kennis gemaakt. Bij het diner waren ook de remonstrantse predikant Severien Bouman en zijn partner Machteld uitgenodigd, die het bijzonder troffen aan tafel te zitten met de verse proponent Elly van Kuyk.
Op zondag 22 september moest na het ontbijt eerst uitgecheckt en de bagage naar de bus gebracht worden, waarna om 10 uur de kerkdienst in de Remonstrantenkirche begon. Tineke Boudestein als kerkenraadslid uit Amersfoort, Dick van Zoelen als kerkenraadslid uit Waddinxveen en Reinout Heering als kerkenraadslid uit Gouda werd verzocht plaats te nemen in de kerkenraadsbank tegenover die van de Friedrichstädter kerkenraad. De dienst, die als thema Gastvrijheid/Gastfreundschaft had, werd geleid door Severien Bouman, Kim Magnee-de Berg en Martijn Junte. Severien deed voornamelijk het Duitstalige gedeelte, Kim het Nederlandse. Martijn sprak in het Duits en het Nederlands de zege uit. De liederen werden beurtelings in het Duits en Nederlands gezongen, waarbij opviel dat er geen verschil in zangvolume was wanneer er in het Duits of Nederlands werd gezongen. Na afloop kreeg ik het compliment van Duitsers dat de Nederlanders zo mooi zongen. Dit kwam volgens mij ook door degoed bezette kerk.

Na een kopje koffie in het Remonstrantenhaus aan de overkant van de straat namen we afscheid van onze gastheren en –dames en togen we naar de sfeervolle Holländische Stube, waar we genoten van een gezellige lunch.

 

De terugweg
Na een ritje door het zonnige Sleeswijk-Holstein kwamen we aan bij Slot Gottorp in Sleeswijk, waar hertog Friedrich III von Gottorp, de stichter van Friedrichstadt, heeft gewoond. Ondanks dat de voorkant van het kasteel er al groots uitzag, bleek het kasteel door nazaten in carrévorm uitgebouwd te zijn, waardoor het kasteel nog imposanter was geworden.

De groep werd in tweeën gedeeld, welke beide werden rondgeleid door een gids. De collectie van de familie von Gottorp was helaas tijdens de Deens-Duitse oorlog grotendeels door de Denen naar Denemarken afgevoerd, maar er viel nog genoeg te genieten van de daarna in Sleeswijk-Holstein vergaarde kunstvoorwerpen.
Na een rit van ca. 2,5 uur kwamen we in Hotel Hof Sudermühlen bij Egestorf aan. Historizon had voor dit hotel, 50 km ten zuiden van Hamburg, gekozen om niet op maandagmorgen te lang oponthoud bij Hamburg op te lopen. Een stad die bekend staat om zijn files. Het fraaie hotel is heel mooi gelegen aan de rand van het gebied Lünenburger Heide, waarin naar het schijnt bijna geen heide meer is te vinden.
Nadat iedereen zich in zijn/haar kamer had geïnstalleerd, ging men naar het restaurant om naar een lezing te luisteren die door Jan de Voogd werd gehouden over de Doopsgezinden/ Mennonieten in Sleeswijk-Holstein en specifiek in Friedrichstadt. Het was een boeiend verhaal, dat in verband met het tijdstip waarop het diner zou worden opgediend door Jan moest worden ingekort.
Aansluitend werd er gedineerd, waarna diverse mensen in toespraken het organisatiecomité en Marlies Segers bedankten voor hun inzet.

Op maandag 23 september moest iedereen vroeg op. Desondanks waren er toch enkele diehards die een vroege wandeling over de naburige heide hebben gemaakt en daarbij reeën hebben gezien. Anderen hadden de avond tevoren na het diner in het donker al een wandeling gemaakt en genoten van een prachtige sterrenhemel.
Na een rit van ca. 3 uur kwamen we bij Steigenberger Hotel Remarque in Osnabrück aan. De rijtijd werd achterin de bus gekort met het zingen van de liederen uit de liturgie van de dag tevoren. Hoewel het hotel niet ver van het centrum ligt, was de afstand voor sommigen toch te groot om binnen de beschikbare tijd het centrum te bereiken. Anderen zijn wel naar het centrum gelopen en hebben daar nogmaals van de domkerk en andere monumenten kunnen genieten. In het hotel werd geluncht en de laatste onderlinge contacten aangehaald.
Op pleisterplaats Stroe werd alvast afscheid genomen van diegenen die in Amersfoort zouden uitstappen. In Gouda nam de rest van de deelnemers afscheid van elkaar.
Conclusies
De groep bestond uit deelnemers die, behalve vooral Remonstrants, ook Doopsgezind of Vrijzinnig Protestant, Oud-Katholiek, Nederlands Hervormd, Luthers, of niet verbonden aan een geloofsgemeenschap waren en waren afkomstig uit tal van plaatsen in het westen en midden van Nederland. Gedurende de vier dagen die de reis duurde, hebben heel veel deelnemers elkaar leren kennen. De sfeer was uitstekend en reisleidster Marlies vertelde me dat ze nog nooit zo’n inspirerende groep had meegemaakt.
Ook op omstanders maakte de groep een inspirerende indruk, wat de Remo’s – zoals de Duitse gastheren en –dames zich noemen – de vraag ontlokte of we van plan waren in 2021 ter ere van het 400-jarig bestaan van Friedrichstadt nog eens te komen.
Dat zal het organisatiecomité in overweging nemen.
Mede namens Albert Goedkoop en Albert Grooten,
Reinout Heering