Johannes Passion

De passiemuziek naar het evangelie van Johannes is, zéker in Nederland, beduidend minder bekend dan de minstens vier jaar later gecomponeerde muziek naar het evangelie van Matthäus. De eerste uitvoering van deze Johannes Passion vond plaats op 7 april (Goede Vrijdag) 1724 in de Nicolaïkerk in Leipzig, tijdens een vesperdienst.

Voor veel mensen is kenmerkend dat de Johannes Passion aanmerkelijk korter is dan de Matthäus, simpelweg omdat het lijdensverhaal bij Johannes korter is. In deze passiemuziek begint het verhaal bovendien met het verraad van Judas en de gevangenneming van Jezus, terwijl er bij de Matthäus nog een hele geschiedenis, onder andere met het laatste avondmaal, aan vooraf gaat: Bach laat daar de gevangenneming pas aan het einde van het (ongeveer een uur durende) eerste deel plaatsvinden!

Bach laat de evangelist Johannes zijn verhaal vertellen vanaf hoofdstuk 18. Evenals in de Matthäus, en trouwens ook in veel cantates, wordt het verhaal onderbroken door beschouwende aria’s (ter vergelijking: 8 stuks in de Johannes Passion tegen 17 in de Matthäus!) en koralen: lutherse kerkgezangen waarvan de kerkgangers wel de melodieën kenden, maar die hoogstwaarschijnlijk niet daadwerkelijk meegezongen hebben wegens de ‘ingewikkelde’ harmonisaties van Bach.

Lezing aan de hand van fragmenten, door Erica de Wijs,
Maandag 8 april, 20.00 uur
Het Inspiratiehuis, Peperstraat 20, Gouda